федерациятын президиэнэ, атах оонньуутугар Саха АССР уонна РСФСР спордун маастара, мас тардыһыытыгар Саха АССР, курдаһан тустууга РСФСР спордун маастара Анатолий Анатольевич Добрянцев кэриэһигэр өрөспүүбүлүкэ турнира Хаҥалас Өктөмүгэр үрдүк тэрээһиннээхтик ыытылынна.
Дэгиттэр сайдыылаах Анатолий Добрянцев
Турнир үөрүүлээхтик аһыллыытыгар саха норуотугар үтүө өйдөбүллэри хаалларбыт дэгиттэр күрэсчит, дьоҕурдаах тэрийээччи, салайааччы туһунан чугас доҕотторо, үөлээннээхтэрэ истиҥ-иһирэх ахтыылары оҥордулар, күрэхтэһии тэрийээччилэригэр, кыттыылаахтарыгар эҕэрдэлэр дуораһыйдылар.
“Государевы ямщики” ырыаһыттарын уонна Сергей Мулло толорууларыгар ырыалар дьиэрэйдилэр.
Хаҥалас улууһун баһылыга Сергей Геннадьевич Гребнев:
“Приветствуем всех гостей и участников соревнований с прибытием на исторической земле легендарного Дыгына! Мы, очень рады, что сегодня собрались именитые спортсмены. Выражаем балгодарность организаторам турнира. Анатолий Анатольевич много сделал для социально-экономического и культурного развития нашего улуса, вспоминаем о нем добрым словом. Был и остается счастливым человеком, вырос в любви в большой семье, с братьями, сестрами. Сегодня присутствует сын Сергей Анатольевич. Отрадно, что у него остались преданные друзья. Такие друзья заслуживают уважения. Надеюсь, и в дальнейшем район будет способствовать развитию турнира. Администрацией района совместно с главами 18 наслегов решили выставить абсолютным победителям соревнований в качестве приза два жеребенка. Спорт объединяет. Желаю показать хорошие результаты! Пусть победит сильнейший!”.
Президент Федерации по якутским прыжкам Республики Саха (Якутия), заместитель Руководителя Администрации Главы и Правительства РС (Я) Юрий Кириллович Гаврильев:
“... Мы неоднократно встречались с Анатолием Анатольевичем, обсуждали самые различные вопросы по развитию республики, в т.ч. якутских прыжков. Был очень продуктивным в трудовой деятельности, интеллигентным человеком. Много говорили как улучшить результаты, поднять на высокий уровень. Делились опытом, помогали, поддерживали друг друга. Взаимопонимание было. Будучи всесторонне физически развитым, стремился реализовать свои имеющиеся возможности. В Хангаласском улусе есть много спортсменов Российского, международного уровня, среди них талантливые прыгуны Егор Филиппов, Валерия Олесова. Поздравляю с открытием летнего сезона! Исполком партии “Единая Россия” тоже выставил призы. Спасибо спонсорам! Удачи!”.
Президент Ассоциации национальных видов спорта и игр народов Якутии «Сахаада-спорт», мастер спорта РСФСР по якутским прыжкам, идейный вдохновитель развития национальных видов спорта Александр Николаевич Ким-Кимэн:
«... Нам очень приятно видеть вас, видеть людей атлетически сложенных, интеллектуально развитых, видеть людей, которые действительно хотят, чтобы в дальнейшем стать полезными людьми, приносить пользу в республике, своей Родине, спортсменов. Мы постоянно должны думать о том, чтобы наша страна процветала, становилась лучше. Здоровый образ жизни один их тех столпов, в которых опирается воспитание молодого поколения. И этот бренд у нас в республике развивается благодаря Главе Айсену Сергеевичу Николаеву, правительству РС (Я), Министерству спорта, Центру национальных видов спорта им. Манчаары под руководством народного депутата Геннадия Анатольевича Васильева, Федерации якутских прыжков, которые приступили к развитию новых витков развития. У нас произошли некоторые организационные изменения: Максим Николаевич Оегостуров избран вице-президентом Федерации, исполнительным директором стал Егор Сандалович Местников. И я надеюсь, что новая команда сделает все возможное, чтобы якутские прыжки развивались дальше, чтобы количество занимающихся была больше, результаты стали лучше. Главным ориентиром станут Игры Манчаары-2029 г. на малой родине Первого Президента М.Е. Николаева. Мы каждый раз стараемся, чтобы на турнирах Добрянцева призовой фонд был лучше, и в нарастающем порядке, в 2029 году достигнет 1 млн рублей!”.
Все присутствующие руководители, организаторы, спонсоры и участники турнира дружными аплодисментами поддержали высказанное предложение и призыв Александра Ким-Кимэн сформировать хорошо подготовленную сборную команду республики, работать ритмично, выступать успешно на всероссийских соревнованиях и международной арене.
Салгыы, Анатолий Добрянцев турнирын биир сүрүн спонсора, “Якут-цемент” ген.дириэктэрэ, Ил Түмэн депутата, меценат Алиш Забил оглы Мамедов тыл этэн ахтыы оҥордо, эҕэрдэлээтэ. Онтон, Саха Өрөспүүбүлүкэтин Общественнай Палататын бэрэссэдээтэлин солбуйааччы, XX үйэ уһулуччулаах кылыыһыта
Иван Иванович Горохов Анатолий Добрянцев олоххо-үлэҕэ кытаанах усулуобуйалаах хоту Муома, Үөһээ-Халыма улуустарына үлэлээбит эр-хорсун санаатын, кыайыгаһын-хотугаһын, Ил Түмэн депутатын быһыытынан тэрийэр-салайар дьоҕурун сиһилии кэпсээтэ уонна соторутааҕыта ылбыт өрөспүүбүлүкэ үрдүкү наҕараадатын “Хотугу Сулус” уордьанын турнир кыттыылаахтарын илиилэригэр туттаран көрдөрдө. Үтүө холобур батыһааччылардаах буоларыгар баҕа санаатын эттэ.
В разгар соревнований, о своем отце своими воспоминаниями поделился родной сын Анатолия Анатольевича Сергей Добрянцев:
“Рад турниру, с каждым разом много участников Спасибо организаторам турнира, Александру Ким-Кимэн. Благодаря соратникам отца, турнир держится достойно. Наш отец был спортивным. Помню, утрами делал зарядки, и нас заставлял. Во дворе прыгали якутские прыжки. У него хорошо получались прыжки “куобах”. Хотел отдать на борьбу. Уговаривали меня с дядей Олегом Геннадьевичем Гребневым, который в детстве водил меня на борьбу. Но там было не интересно. Но, в школе подтягивался 40-60 раз. Так по-моему никто не подтягивался, был примером. И не только я, но и отец был очень рад, хвалил. Научил бегать на лыжах. Вот, лыжи понравились. Мама Светлана Васильевна занималась легкой атлетикой. Так получилось, меня не тянуло в легкую атлетику. Когда жили в Моме, я увлекся боевым единобрством Ген-Син-Кай, джиу-джитцу и карате. Ходил на секцию друга отца Целестина Яновича Цюхсинcкого. Понравилось сразу. Приобрел навыки перехватывать инициативу в борьбе. Много ездили. Занял второе место в Хорватии в Первенстве Европы среди юношей. Впоследствии стал обладателем черного пояса. В соревнованиях занимал призовые места. Потом в Якутске, когда мне было 12 лет, отец купил боксерскую форму и перчатки, посещал секцию бокса в ДЮСШ-1. Помню, отец подарил мне часы братьев-борцов чемпионов мира Контоевых. Носил с гордостью. Друзья восхищались. Вот, до сих пор храню. Во взрослом возрасте стал “моржом”, купались в ледяной воде, давали сертификаты. Было приятно. Впоследствии увлекался каскадерством, делал трюки. Но профессионалом не стал. Наша мама Светлана Васильевна спорт поддерживает, занимается легкой атлетикой.
Рекорд уонна маастар!
Төһө да тыаллаах, сөрүүн күн турдар, сэттэлии ойууларга ыытыллыбыт турнир үтүө түмүктэрдээх буолла. Дьахталларга Саха Өрөспүүбүлүкэтин уонна Манчаары оонньууларын чөмпүйүөҥкэтэ, рекордсменката Валерия Олесова (Хаҥалас) кылыыга
24 м 90 см, ыстаҥаҕа 25 м 10 см, куобахха 18 м 75 см, үс көрүҥ түмүгүнэн 68 м 75 см көрдөрүүлэрдээх холкутук бастаата, “Добрянцев турнира” саамай сөбүлүүр турнира буоларын, үрдүк сыаналаах бириистэр спордунан дьарыктанарга көҕүлүүллэрин, күрэхтэһиилэргэ мэлдьитин кичэллээх бэлэмнээх кэлэн кыттарын, оҕолорго тренердээн эрэрин кэпсээтэ. Анастасия Матвеева (Нам), Юлия Ли-Фу (Таатта) иккис-үһүс миэстэлэннилэр.
Ыччаттарга спорт маастара Артем Пермяков (Чурапчы) кылыыга 28 м 48 см, ыстаҥаҕа 28 м 77 см түһүтэлээн бастаталаата, куобахха 23 м 56 см түһэн иккис үчүгэй көрдөрүүлэннэ. Үс көрүҥ түмүгүнэн 80 м 81 см ылан муҥутуур кыайыылааҕынан буолла. Куобахха Чурапчы Мырылатыгар тренер Иван Иванович Чиркоевка эрчиллэр, 11 кылааһы быйыл бүтэрбит Валентин Власов
куобахха 24 м 28 см көрдөрөн Саха Өрөспүүбүлүкэтин маастарын нуорматын толордо: “Өлүөхүмэ Токотуттан сылдьабын. Сэттис кылластан атах оонньуутунан дьарыктанабын. 2024 с. Чурапчыга кэлиэхпиттэн Иван Иванович Чиркоевка күүскэ эрчиллэбит. Былырыын Тааттаҕа Манчаары оонньууларыгар үрүҥ көмүс мэтээлгэ тиксибитим. Ыстаныыларга куобаҕы ордоробун, миэхэ сөп түбэһэр, ордук табыллан барабын. Сыалбын-сорукпун толордум, онон дэгит күрэскэ (саха многоборьетыгар) көһүөм, “Дыгын оонньууларыгар” кыттыахпын баҕарабын. Тренербэр И.И. Чиркоевка, дьоммор, куоракка олорор убайбар махтанабын. ХИФУ автодорожнай үөрэҕэр туттарсыам. Спордунан дьарыктаныҥ, чөл олоҕу тутуһуҥ!”.
Спорт маастара Михаил Кириллин (Үөһээ-Бүлүү) 27 м 45 см кылыйан, 26 м 57 см ыстаҥалаан, 22 м 04 см куобахтаан, 76 м 06 см; маастары саҥа толорбут Валентин Власов (Чурапчы-Өлүөхүмэ) туһааннааҕынан, 25 м 52 см, 25 м 96 см, 24 м 28 см уонна үс көрүҥ түмүгүнэн 75 м 76 см көрдөрүүлэрдээх бириистээх миэстэлэннилэр.
Амма өрүс үрдүгэр, Мырыла курдук ыраах сиргэ оҕолору атах оонньуутугар дьарыктаан, Бүлүүттэн саҕалаан, барыта бу 71-с маастарын бэлэмнээбит тренер, бэйэтин кэмигэр оҕолорго Манчаары спартакиадатын чөмпүйүөнэ, атах оонньуутун “фаната” Иван Иванович Чиркоев санаатын кытта үллэһиннэ:
“Дойдубар Мырылаҕа сайыҥҥы лааҕырдаах, 15 миэстэлээх интэринээттээх, спортивнай саалалаах база оҥостоммут үлэлээбитим үс сыл буолла. Күрэхтэһиини күүппүппүт ыраатта. Күүстээх күрэхтэһиилэр өрөспүүбүлүкэҕэ аҕыйаатылар. Холобур, саха дэгит күрэһигэр сылга 14 күрэхтэһиилэри, хапсаҕайга 13 күрэхтэһиини тэрийэн ыыталлар. Бириистэрэ да улахаттар. Оҕолор онно ымсыыраннар саха многоборьетыгар баран эрэллэр. Онон, атах оонньуутун сэргэ, саха дэгит күрэһигэр эмиэ бэлэмнэнэбит. Биһи туспутугар Өктөм сирэ үчүгэй түһүлгэлээх. “Добрянцев турнирыгар” Бүлүүтээҕи кэмнэрбиттэн кыттабыт. Бастыыбыт, миэстэлэһэбит. Сайыҥҥы лааҕыры күүскэ үлэлэтэбит. Биир сезоммутугар биир ый дбарыктанабыт. Быйыл Мырыла оскуолата үбүлүөйдээх 100 сылыгар болҕомтобутун уураммыт, үөрэнээччилэр спартакиадаларыгар бастаатыбыт. Валентин Власов үс сыл интэринээккэ олорон, сайыҥҥы лааҕырдарга көтүппэккэ эрчиллэн ситиһиилэннэ. Маастар буолуу сыралаах, улахан үлэттэн кэлэр. Үлэм үтүө түмүктээҕиттэн үөрэбин. Ити 71 спорт маастардара сайыҥҥы лааҕырбат эрчиллэннэр, мин илиим иһинэн ааспыт дэгит күрэсчиттэри, хотугу дэгит күрэсчиттэри, хапсаҕайдьыттары, атах оонньооччулары кытта тэҥҥэ тутан ааҕабын. Сорохтор иккилии көрүҥнэргэ толороллр. Атах оонньуутун саҥардыллыбыт састааптаах Федерацията арыый атын хайысханан үлэлиир сыаллаах-соруктаах. Үлэлэһиэхпит”.
Эр дьоҥҥо кылыыга Георгий Шергин 29 м 49 см, ыстаҥаҕа 29 м 94 см көрдөрүүлэрдээх икки көрүҥ түмүгүнэн бастаан испитэ. Муҥутуур кыайыылааҕы “куобах” быһаарда. Күрэхтэһиилэр аайы рекортарын тупсартыыр, Манчаары оонньууларын уонна өрөспүүбүлүкэ рекордсмена Андрей Васильев
28 м 45 см куобахтаан сүрүн утарсааччыларын лаппа ыраах хааллартаан, абсолютнай чөмпүйүөн үрдүк аатын ылбытын таһынан, сэттэ ойууга өрөспүүбүлүкэ саҥа рекордун олохтоото! Кылыыга 28 м 03 см, ыстаҥаҕа 28 м 95 см ылаттаан ити да көрүҥнэргэ бэккэ барыталаата, ыстаҥатыгар үһүс миэстэлэннэ. Чахчы кыахтааҕын итэҕэттэ: “Дьиҥинэн, дьарыгым ситэтэ суох этэ. Болҕомтобун атын “аспектарга” – “силовойга”, сүүрүүлэргэ уурбутум. Үлэ кэлэктииптэрин Спартакиадаларыгар үстэ төхтүрүйэн уонна уһуну ойууларга, 100 м сүүрүүгэ 11 сөк алдьаппытым. Куобахпар 45 м кирбиини ыларга дьулуһабын. Сааһым да ыгар, 33-һүм. Куобахха идэтийэн туран, “специализацияланан” дьарыктаныахпын наада. “Рекорд” диэн киһи муҥутуур кыаҕа. Бэйэбэр “вызов”. Интэриэһи үөскэтэр. Астынабын. Кэлиэхтээҕин кэлэр курдук саныыбын”.
Чулуу куобахчыт Андрей Васильевы аҕыйах хонугунан Кэбээйигэ “Олоҥхо ыһыаҕа”, онтон от ыйыгар өрөспүүбүлүкэ чемпионата күүтэллэр!
Үс көрүҥ түмүгүнэн муҥутуур кыайыылааҕынан Андрей Васильев (Таатта - 85 м 43 см) таҕыста, иккис миэстэҕэ Георгий Шергин (Мэҥэ-Хаҥалас - 82 м 66 см), үһүс миэстэҕэ Ньургун Сокольников (Уус-Алдан - 82 м 56 см) тигистилэр
Атах оонньуутун Федерациятын Президиэнинэн, саҥа XXI үйэ уһулуччулаах кылыыһыта, “Азия оҕолорун”, “Манчаары оонньууларын”, Саха Өрөспүүбүлүкэтин чөмпүйүөнэ, рекордсмена, үстэ төхтүрүйэн ойууга Сахабыт сиригэр соҕотох Россия спордун маастара Юрий Кириллович Гаврильев инники сыалы-соругу билиһиннэрдэ:
“Үлэбитин саҕалаатыбыт. Былырыын “Манчаары оонньууларыгар” улахан көрдөрүүлэр ситиһиллибиттэрэ. “Добрянцев турнира” быйыл сайыҥҥы сезону аһар бастакы күрэхтэһиибит. Сэттэ туоска оҥордубут. Онтон, былаан быһыытынан от ыйыгар өрөспүүбүлүкэ чемпионата буолуоҕа. Түмүктэри көрөммүт салгыы Россия таһымыгар күрэхтэһэ барыахпыт. Күһүн үөрэх саҕаланыытыгар дойду киин куораттарыгар студеннар, эр дьон эрчиллэр-бэлэмнэнэр түмсүүлэрин (сбор) ыытыахпыт. Федераци толорооччу дириэктэринэн Егор Сандалович Местников, вице-президиэнинэн Максим Николаевич Оегостуров ананнылар. Былааммытын, стратегиябытын оҥоро сылдьабыт. Эдэр кылыыһыттарбыт көрдөрүүлэрин үрдэтэргэ уонна элбэх кыттааччы баар буоларыгар үлэлэһиэхпит. Бүгүн орто көрдөрүүлэр ситиһилиннилэр. Кылыыһыттар, ыстаҥаһыттар маастар нуорматын сиппэтилэр. Кай Адамов, Георгий Шергин, Валерия Олесова маастарга арыый чугаһыы сырыттылар. Кай Адамов эчэйиитин бэргэтэн туораан хаалла. Үс сыллааҕы циклга бэлэм буолуохтарын сөп. Ол инниттэн Федерация күүскэ үлэлиэхтээх. Сбордар буолуохтара, тренердэр көстүөхтээхтэр. Үп-харчы буламмыт чулуу күрэсчиттэрбитин үрдүк таһымҥа таһаарыахтаахпыт. Доруобуйа, бэрээдэк, күүстээх санаа, утумнаах дьарык быһаарар суолталаахтар. Тоҕо сэттэ туоска ыыттыбыт диир буоллахха, аҕыйах ойуу тэтимэ түргэн, ыраах ыстаныылары оҥорорго сэттэ туос туһата быдан туһалаах. Үстэ төхтүрүйэн ойууга күүскэ үлэлиэхпит. Манчаары, Өрөспүүбүлүкэ Спартакиадалара, Өрөспүүбүлүкэ чемпионата курдук улахан күрэхтэһиилэргэ 12 туоска, кыһын устата улуустарынан турнирдары, Федерация Кубоктарын сэттэ туоска күрэхтэһиилэри ыытыахпыт”.
Дьоһун турнир салҕанар аналлаах
Анатолий Анатольевич Добрянцевы дьон-сэргэ политик, салайааччы, тэрийээччи быһыытынан билинэр. Чаҕылхай спортсмен. СГУ чэпчэки атлетикаҕа сүүмэрдэммит хамаандатын солбуллубат чилиэнэ. Үс көрүҥ спордун маастара. Үлэ-олох хайысхаларын бас-көс киһитэ. Ыарахаттартан куттаммат. Муомаҕа зоотехниктаабыта, сопхуоска дириэктэрдээбитэ. Үөһээ-Халымаҕа улуус баһылыгын 1-кы солбуйааччытынан, онтон Хаҥаласоройуонун баһылыгынан икки төгүл төгүл талыллан үлэлээбитэ. Саха Өрөспүүбүлүкэтин президиэннэрэ М.Е. Николаевтыын, В.А. Штыровтуун, Е.А. Борисовтыын бииргэ үлэлээбитэ. Ил Түмэн бэрэссэдээтэлин 1-кы солбуйааччыта. Билигин Аҕа Баһылыкпыт Айсен Сергеевич Николаевтыын үгүстүк алтыспыта. Атах оонньуутун салайар кэмигэр турнирын тэрийэн саҕалаабыта. Быйыл 17-с турнира ыытыллан түмүктэннэ, ол иһигэр, олохтон туораабытын кэннэ, А.А. Добрянцев кэриэһигэр, кини аатын өрө тутан турнирдар түөрт төгүл ыытылыннылар. Призовой пуондата үрдэтиллэн иһэр.
Хаҥалас улууһун дьаһалтата, нэһилиэктэр икки убаһан; “Дыгын оонньууларын” биэс төгүллээх кыайыылааҕа, урбаанньыт Егор Филиппов; “Якутцемент” ген.дир. Алиш Мамедов; “Учур” тутуу ХЭТ Камаев Л.Р.; Иванов Г.Г. (Муома); СӨ атах оонньуутугар Федерацията уо.д.а. сүрүн спонсордарынан буоллулар.
Турнир кыттыылаахтара, көрөөччүлэр, олохтоохтор, чугас аймахтара, бэйэтин кэмин биллиилээх күрэсчитэ, киһи үтүөтэ-мааныта Анатолий Анатольевич Добрянцев үрдүк көрдөрүүлэрдээх турнирын астына көрөн, улахан дуоһуйууну ыллылар.
Баһылай Посельскай
